>Bảo vệ người giúp việc bằng luật định/ Người giúp việc nhà và quy định lương bảo hiểm/ Nghề giúp việc theo giờ sẽ được luật Lao Động Việt Nam điều chỉnh/ Tăng cường luật lao động đối với giúp việc gia đình/ Singarpor ra luật người giúp việc được nghỉ 1 ngày trong tuần/ Lao động giúp việc - cần thêm quy định pháp lý/ Đau đầu đóng BHXH cho người giúp việc/ Luật người giúp việc - cần sớm ban hành/ Nghề giúp việc cần luật để chuyên nghiệp hơn/ Luật pháp cần sớm bảo vệ người giúp việc/ Thuê người giúp việc phải kí hợp đồng đóng bảo hiểm/ Giúp việc gia đình nghề chưa được công nhận

Bảo vệ người giúp việc bằng luật định

(June 19, 2013)

Bộ Luật Lao động sửa đổi năm 2012 có hiệu lực từ tháng 5/2013 công nhận giúp việc gia đình là một nghề, giúp việc bảo vệ người giúp việc được tăng cường và được luật hóa. Tin vui dành cho những người lao động làm việc trong lĩnh vực giúp việc nhà, giúp việc gia đình.

Sau đây là cuộc trao đổi với bà Natsu Nogami, cán bộ phụ trách Luật Lao động (Tổ chức Lao động Quốc tế-ILO) tại Việt Nam quanh vấn đề này.

 

1. Nhìn nhận chung và luật lao động mới và người giúp việc

Bà nhìn nhận thế nào về việc công nhận giúp việc gia đình trong luật lao động mới của Việt Nam?

Bà Natsu Nogami: Việc luật pháp Việt Nam công nhận nghề giúp việc gia đình là đáng mừng. Điều này có nghĩa luật pháp công nhận những người làm nghề giúp việc thành những lao động chuyên nghiệp, cung cấp dịch vụ cho xã hội, giống như những người lao động làm việc ở văn phòng hay tại các nhà máy.

Dễ bị bóc lột, lạm dụng vậy làm cách nào để người giúp việc tránh bị bóc lột, lạm dụng, thưa bà?

Bà Natsu Nogami: giúp việc gia đình là đối tượng dễ bị tổn thương, dễ trở thành nạn nhân của phân biệt đối xử, bóc lột và lạm dụng. Bởi vậy, đưa nghề này vào Luật đồng nghĩa với việc thúc đẩy việc làm bền vững, bình đẳng giới và bảo vệ lao động dễ bị tổn thương. Ngoài ra, khi công nhận giúp việc là một nghề, sẽ có những quy định về mối quan hệ lao động giữa người giúp việc nhà và người thuê lao động, làm cơ sở pháp lý công nhận, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người GVGĐ cũng như người thuê lao động. Bên nào vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật.

  luat dinh giup viec tao san choi cong bang cho luc luong lao dong giup viec  
Hình minh họa: luật bảo vệ người giúp việc khỏi bóc lột - lạm dụng

Việc triển khai sẽ khó khăn vì người làm nghề giúp việc ở Việt Nam hiện chưa chuyên nghiệp?

Bà Natsu Nogami: Đúng là việc thực thi Luật sẽ gặp một số thách thức. Có 5 điều khoản trong Bộ Luật Lao động sửa đổi quy định về lao động GVGĐ (từ Điều 179 đến Điều 183). Tuy nhiên, những điều khoản này chưa cung cấp đủ những hướng dẫn cần thiết để cơ quan có thẩm quyền triển khai luật hoặc để người thuê lao động và người GVGĐ tuân theo. Một vấn đề quan trọng, hiện không rõ các điều khoản khác trong Bộ Luật Lao động (như lương tối thiểu, thời giờ làm việc và nghỉ ngơi, an toàn vệ sinh lao động, chế độ thai sản, nghiêm cấm lao động trẻ em…) có được áp dụng cho lao động giúp việc nhà hay không.

Nghĩa là cần phải có nghị định hướng dẫn chi tiết để đảm bảo bình đẳng, không phân biệt đối xử giữa người hành nghề giúp việc nhà và các nghề khác?

Bà Natsu Nogami: Một trong những vấn đề quan trọng là thiếu hướng dẫn để các cơ quan có thẩm quyền có thể thực thi Bộ Luật Lao động hoặc để người sử dụng lao động và bản thân người giúp việc có thể tuân theo. Do đó, cần thiết phải xây dựng Nghị định để hướng dẫn việc thực thi Luật. Để làm được điều này, nghị định phải đảm bảo bình đẳng và không phân biệt đối xử giữa người giúp việc và các loại hình lao động khác (cùng áp dụng các quy định về lương tối thiểu, thời giờ làm việc và nghỉ ngơi, ngày nghỉ phép, chế độ BHXH, an toàn vệ sinh lao động, chế độ thai sản, nghiêm cấm lao động trẻ em…).

  bao ve nguoi giup viec bang luat dinh 2013  

Hình minh họa: luật mang đến người giúp việc gia đình sự đỗi xử công bằng

 

2. Nâng cao nhận thức của gia chủ - người sử dụng lao động về nghề và người giúp việc

Có thể hiểu việc xây dựng văn bản hướng dẫn phải chi tiết để các đối tượng điều chỉnh hiểu rõ và thi hành đúng?

Bà Natsu Nogami: Bộ LĐ-TB&XH cần rà soát lại các điều khoản khác trong Bộ Luật Lao động như lương tối thiểu và BHXH để xem những phần nào được áp dụng cho lao động giúp việc gia đình. Nhưng quan trọng hơn cả, vấn đề nâng cao nhận thức cho người sử dụng lao động, bản thân người giúp việc và toàn xã hội. Ngoài ra, cũng cần phải giúp người giúp việc bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của họ bằng cách thành lập công đoàn và đàm phán với người thuê lao động một cách bình đẳng. Các tổ chức công đoàn có thể đóng một vai trò quan trọng trong lĩnh vực này. Ví như, thông tin cho lao động giúp việc về những quyền lợi hợp pháp của họ, giúp đỡ và đại diện cho họ trong việc bảo vệ những quyền đó.

Vậy theo bà, cách nào để người làm nghề giúp việc trở nên chuyên nghiệp và phát triển bền vững?

Bà Natsu Nogami: Đặc thù của nghề GVGĐ là làm việc trong môi trường hộ gia đình khép kín, sống cùng với gia đình chủ và phần lớn lao động giúp việc là phụ nữ. Do đó, mới chỉ luật hoá là chưa đủ. Cần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng và quy định pháp lý đối với công việc giúp việc. Bên cạnh đó, phải hiểu rõ về những trải nghiệm thực tế không dễ dàng mà nhiều lao động giúp việc trên khắp thế giới từng trải qua (như bị lạm dụng, bạo lực và bóc lột lao động) cũng như việc phần lớn người giúp việc là phụ nữ, những lao động dễ bị tổn thương, xuất thân từ nông thôn với trình độ học vấn thấp. Bởi vậy, cần tuyên truyền và đảm bảo quyền bình đẳng và không bị phân biệt đối xử đối với nhóm lao động này.

  nguoi giup viec duoc luat dinh bao ve 2013  
Hình minh họa: luật đem lại sức sống mới cho người và nghề giúp việc

Nghề giúp việc gia đình gia tăng nhanh cùng với tầng lớp trung lưu thành thị tại Việt Nam. Sự gia tăng nhanh chóng cũng dẫn tới nhiều bất cập trong quản lý.

Đầu năm 2012 đã xảy ra vụ một người giúp việc 59 tuổi, quê ở Ứng Hòa, Hà Nội bị hành hạ dã man. Người phụ nữ này đã tố cáo người thuê bà - một gia đình ở quận Ba Đình, Hà Nội – đã đánh đập, ép bà uống nước sôi, ăn ớt và phân người và đỉnh điểm là dội nước sôi lên người bà trong thời gian 4 tháng bà làm việc ở đó.

 

(TKT Company - Profesional Home & Office care service)

 

TKT Company, Điện thoại 028.66.830.930 hoặc 028.66.830.931 | Email: hotline@tietkiemthoigian.vn | Website: Tietkiemthoigian.vn
Địa chỉ: Lầu 9, tòa nhà GIC, 161 Ung Văn Khiêm, Phường 25, Quận Bình Thạnh, Hồ Chí Minh